Dit Bayern is het Bayern van Van Gaal

Toen Bayern München Louis van Gaal vorig jaar op straat zette zou er onder zijn opvolger Jupp Heynckes een nieuwe wind gaan waaien bij de club. Veel veranderde er op het eerste oog niet in München. Een analyse.

René van Zee
MÜNCHEN

In het eerste Champions League-duel met Real Madrid (2-1 winst), afgelopen week, zaten er drie door Heynckes aangetrokken namen bij de wedstrijdselectie: verdedigers Jérome Boateng en Rafinha en keeper Manuel Neuer. Eén van hen, Rafinha, bleek een miskoop. Hij komt maar amper aan spelen toe. De overige selectieleden dateren allen nog uit het 'tijdperk Van Gaal'.

Van Gaal drukte zijn vertrouwde stempel op Bayern. De coach gelooft in de jeugd, een aanpak die ook in Bayern succesvol bleek. Thomas Müller, Holger Badstuber, David Alaba, Diego Contento en de van Bayer Leverkusen teruggekeerde huurling Toni Kroos speelden en spelen allen hun rol binnen Bayern. Heynckes handhaafde bovendien het plan van Van Gaal op Bastian Schweinsteiger als 'nummer zes' te laten opereren.

Misgreep met Lahm
Heynckes probeerde wel het een en ander te veranderen, maar kwam daar halverwege het seizoen op terug. Philipp Lahm werd van de rechterkant, waar hij een succesvol koppel vormde met Arjen Robben, overgeheveld naar links. Een beslissing die Heynckes in de winterstop terugdraaide. Lahm posteerde hij weer achter Robben, Alaba greep zijn kans op de linkerflank.

De voornaamste verandering doet zich voor in de spitspositie. Mario Gomez, onder Van Gaal meer dan regelmatig bankzitter, verdrong Ivica Olic uit de basis. De Nederlander kreeg veel kritiek vanwege zijn besluit om de dure aankoop op de bank te houden, maar wat dan nog? Met Olic in de spits werd Bayern kampioen, won het de beker en bereikte het de finale van de Champions League.

Goalgetter Gomez
Pas toen Olic in het tweede seizoen onder Van Gaal een zware blessure opliep, kwam Gomez in beeld. Ook onder de Nederlandse oud-trainer van onder meer Ajax, AZ en FC Barcelona scoorde de boomlange Duitser aan de lopende band. Uiteraard waren Franck Ribéry en Arjen Robben ten tijde van het bewind van Van Gaal eveneens sterkhouders.

De start van Van Gaal in München was overweldigend: twee prijzen en een Champions League-finale. Het tweede seizoen van de coach in Duitsland verliep stroever. Het WK 2010 in Zuid-Afrika pleegde roofbouw op de spelers van Bayern, die met maar liefst dertien man sterk deelnamen aan het eindtoernooi. De vermoeide spelers kwamen zwak uit de startblokken.

Ribéry protesteert
Een andere belangrijke factor was het wegvallen van Robben, die terugkeerde van het WK met een ingrijpende hamstringblessure. Toen Ribéry, die zich niet wilde aanpassen aan het tactische plan van Van Gaal, zich begon te roeren verslechterde de relatie tussen de Fransman en zijn coach. Maar de van zichzelf overtuigde Fransman was niet het grootste probleem van Van Gaal.

Het Duitse trojka Franz Beckenbauer, Uli Hoeness en Karl-Heinz Rummenigge was een grote tegenstander voor de hoofdtrainer. Bij Bayern heeft men een hekel aan verliezen, sterker nog: het is er verboden. Doordat Van Gaal het op vele vlakken zelf voor het zeggen wilde hebben, werden de messen geslepen. Trots en eer kwamen om de hoek kijken. Toen de resultaten te wensen overlieten volgde een ontslag.

'Vriendjespolitiek'
De opvolger van Van Gaal, Heynckes, werd in 1991 door toenmalige technisch manager Hoeness opzij gezet. Het ontslag van zijn vriend zat Hoeness na al die jaren nog altijd dwars, hij besloot hem een nieuwe kans te geven. De opdracht die Heynckes meekreeg was even duidelijk als ingewikkeld: drie prijzen pakken. De landstitel is inmiddels een gepasseerd station, de bekerfinale een feit en de Champions League-eindstrijd in München een droom die heel dichtbij is.

Heynckes is een volgzaam persoon, die zijn oren regelmatig naar de wensen van de club laat hangen. Veel méér dan Van Gaal. Bovendien leverde zijn niet zo strenge aanpak van de selectie hem positieve kritieken op. Zeker na de zweep die Van Gaal ruim anderhalf jaar over zijn selectie haalde. De start van Heynckes was succesvol, na de winterstop ging het moeizamer.

Afhankelijk van de resultaten in de slotfase van het seizoen, sluiten vele Duitse media niet uit dat Heynckes in de zomer de handdoek gooit. Een journalist van Bild ging zelfs verder. "Dit Bayern is het Bayern van Van Gaal", stelde hij. In München was iedereen overtuigd van Van Gaals capaciteiten als trainer, het was zijn menselijke kant die uiteindelijk zijn ontslag inleidde.