Waarom Bosz met 'de Beckenbauer van PSV' net te listig was voor Van Persie

Feyenoord – PSV was niet alleen een Eredivisie-topper tussen de nummers één en twee van de Eredivisie en de twee uitgesproken titelfavorieten, maar óók een interessante confrontatie tussen Peter Bosz en Robin van Persie. VoetbalPrimeur analyseert de kraker in De Kuip (2-3), met een hoofdrol voor Ismael Saibari.

Door Lars Visser

Steijn opgeofferd vanwege Saibari en Til
Van Persie verraste zondagmiddag door recordaankoop Sem Steijn te passeren. Zoals hij zelf al aangaf, was dat onderdeel van zijn ‘gameplan’ voor deze wedstrijd. Wat hij daarmee bedoelde, wordt duidelijk vanaf het eerste fluitsignaal. Defensief, op eigen helft, wil Van Persie twee controleurs hebben. Dit heeft vooral te maken met Saibari en Guus Til.

Door met twee controleurs te spelen wil hij dat In-beom Hwang en Oussama Targhalline de passlijnen richting Saibari en Til afschermen, met name als ze in een lager blok komen te spelen. Op die manier probeert Van Persie een fractie meer zekerheid in te bouwen in zijn elftal, met name om te voorkomen dat de centrale verdedigers van Feyenoord in een twee-tegen-twee komen tegenover het PSV-tandem.

Afbeelding 1: Hwang en Targhalline halen op deze manier vaak in het lage defensieve blok passlijnen richting Saibari en Til eruit. (Bron: ESPN)

Waarom dit zo gevaarlijk is, wordt direct duidelijk bij de 0-1 van PSV. Na het geweldige wegdraaien van Mauro Júnior en het tegelijkertijd zeer risicovolle uitstappen van Hwang, heeft de kleine Braziliaan veel ruimte om in te dribbelen. Daarnaast maakt Targhalline de verkeerde afweging: hij blijft plakken bij zijn directe tegenstander en lijkt de urgentie te missen om Mauro af te stoppen.

De PSV'er krijgt dan alle gelegenheid om een steekpass te geven op Saibari, die in de één-op-één afrekent met de glijdende Tsuyoshi Watanabe en zo de 1-0 binnen kan schuiven. Wat minder opvalt, maar minstens zo cruciaal is, is de loopactie van Til. Doordat hij schuin naar links toe beweegt, bindt hij Anel Ahmedhodzic aan zich. De Feyenoorder kan zodoende geen rugdekking geven aan Watanabe, waardoor hij ook na het uitkappen te laat komt. Hoewel dit misschien om een paar meter verschil gaat, zijn die paar meter vaak cruciale secondes voor een speler in het strafschopgebied.

Afbeelding 2: De loopactie van Til trekt een gat, waardoor de passlijn naar Saibari open komt te liggen. Daarnaast zie je dat Targhalline te laat het gevaar herkent, en pas na de pass zijn directe tegenstander Veerman durft los te laten. (Bron: ESPN)

Los van de schitterende lob van Saibari, gebeurt hetzelfde bij de 1-3: het centrale duo van Feyenoord komt na een lange bal van Matej Kovar in direct duel tegenover Saibari en Til. Eerst is het Watanabe die zich kinderlijk eenvoudig laat aftroeven door Til, vervolgens gebeurt iets vergelijkbaars bij Saibari tegenover Ahmedhodzic en profiteert de man van de wedstrijd hier op weergaloze wijze van. Hoewel deze twee goals juist de zet van Van Persie verklaren, is hij er niet in geslaagd om dit goed genoeg over te brengen op zijn spelers, omdat er op cruciale momenten toch te vaak één-op-één-duels ontstonden — iets waar juist PSV op loerde.

Afbeelding 3: Het 2-tegen-2 duel van het centrale duo van Feyenoord tegenover de twee gelegenheidsspitsen van PSV. Dit terwijl Timber in dit geval geen tegenstander dekt, en ook geen ondersteuning geeft aan zijn centrale verdedigers. (Bron: ESPN)

PSV bouwt met Schouten als libero
De ouderwetse libero lijkt terug in het moderne voetbal, en die luistert naar de naam Jerdy Schouten. Waar hij vorig seizoen grotendeels furore maakte als controleur van PSV, en slechts sporadisch als centrale verdediger speelde, is hij nu een van de cruciale spelers geworden bij PSV als centrale verdediger. Deze rol vult hij niet in als een klassieke centrale verdediger, maar meer als de libero uit de tijd van Franz Beckenbauer, kort voor de verdediging.

Afbeelding 4: In dit geval zien we Schouten op zijn standaardpositie, voor de laatste linie met Mauro Júnior die uitgezakt is naar de laatste lijn. (Bron: ESPN)

Opvallend genoeg zie je Schouten dit ook geregeld al direct vanaf het begin doen: zelfs bij een doeltrap staat hij vaak niet in de laatste linie geposteerd. Het doel van Peter Bosz is eigenlijk hetzelfde als tegen Napoli: door veel spelers naar voren te sturen, maak je de ruimte voor de achterste van PSV groter om in op te bouwen. In een grotere ruimte moet het PSV lukken om dit uit te spelen, zeker als je de keeper ook nog meerekent, waardoor er een overtal ontstaat.

Hierbij plaatst hij wel enorm veel vertrouwen in de voetballende kwaliteiten van zijn keeper en achterste spelers, maar ook in deze wedstrijd krijgt Feyenoord er maar mondjesmaat druk op. Een typische aanpassing in de stijl van Peter Bosz: met lef, innovatief en met de bijbehorende risico’s. Daardoor blijven er vaak maar beperkt spelers achterin staan, met afwisselend Mauro en Schouten in de laatste lijn, naast Yarek Gasiorowski en vaak Sergiño Dest. Anass Salah-Eddine beweegt vaak al vroegtijdig naar het middenveld en hoger het veld op.

Afbeelding 5: De structuur van het drukzetten van Feyenoord in beeld, met Hadj Moussa in het centrum en Valente die doordekt richting Salah-Eddine. (Bron: ESPN)

Ook hier heeft Van Persie een plan gemaakt om toch hoog druk te kunnen zetten tegen dit PSV, waarbij hij een compromis moet smeden tussen een oplossing vinden voor het probleem en het niet overbelasten van Anis Hadj Moussa in verdedigend opzicht. Als de Algerijnse buitenspeler constant achter Salah-Eddine aan zou moeten lopen, gaat dat ten koste van zijn aanvallende mogelijkheden. Daarom kiest Van Persie voor een ander alternatief: Gasiorowski krijgt Hadj Moussa als schaduw, en Valente neemt in zijn rug de dekking over van Salah-Eddine, die vaak toch al naar binnen is bewogen.

In zijn rug worden op het middenveld koppeltjes gemaakt en dekken Hwang en Targhalline naar voren door. Om ook op het middenveld in gelijke aantallen te komen, dekken Ahmedhodzic en Watanabe door op de zwervende Saibari en Til.

Afbeelding 6: In deze situatie speelt Dest de bal terug, maar is er een enorme ruimte waarin hij zichzelf kan bewegen. Ueda besluit druk te zetten vanuit de passlijn naar Dest. (Bron: ESPN)

Afbeelding 7: Door een aantal meter naar binnen toe te bewegen komt Dest vrij, en kan Kovar hem gemakkelijk aanspelen. (Bron: ESPN)

Toch werkt de aanpak van Feyenoord eigenlijk niet. Het probleem is: als je man-op-man blijft volgen, bepaalt PSV waar de Feyenoord-spelers komen te lopen, en hoe groot de ruimtes dus ook worden. Als de PSV-spelers naar voren bewegen, gaan de Feyenoorders gedwee mee om te voorkomen dat deze spelers vrij komen te staan. Het gevolg is vaak dat Kovar een overtal kan vormen met de laatste linie — iets waar PSV zelfs na de 1-3 geregeld in slaagt. Vaak is het eerst een pass terug richting de doelman, waarna een van de verdedigers snel uit de lijn van de drukzettende Feyenoorder stapt.

Zet Feyenoord op dat moment geen druk, dan wacht Kovar geduldig, of gebruikt hij een diepe bal op het moment dat Til en Saibari in een twee-tegen-twee-situatie staan. Pas na de 3-2 komt hier enigszins verandering in, door het momentum dat op gang komt in De Kuip, in combinatie met het feit dat Feyenoord nog wat meer risico gaat nemen, met veel lange ballen van de Tsjechische keeper tot gevolg.

Conclusie
Het was een wedstrijd die vol spanning zat, met twee van de tactisch sterkere trainers in de Eredivisie die getracht hebben elkaar af te troeven. Uiteindelijk won Bosz deze strijd, met dank aan Schouten als libero en het spitsenduo Saibari en Til, dat wederom lastig af te stoppen bleek te zijn. Tegelijkertijd was het idee van de zet van Van Persie goed, maar pakte de uitvoering op cruciale momenten verkeerd uit. Ook dat hoort bij topwedstrijden, die vaak op details worden beslist. Die details waren in het voordeel van PSV, gedragen door de individuele uitblinker Saibari.