De succescoach die Lang, Smit en Read zag opgroeien: 'Hij was weleens vervelend'

Van Matthijs de Ligt tot Noa Lang en van Givairo Read tot Kees Smit: Peter van der Veen maakte al deze topspelers (in spé) van dichtbij mee. De voormalig bondscoach van Oranje O19, die zijn avontuur als assistent van Paul Simonis bij VfL Wolfsburg vorige week zag eindigen, vertelt in een interview met VoetbalPrimeur over samenwerken met dit bijzondere viertal.

De 53-jarige Van der Veen heeft in zijn tijd bij Ajax veel ruwe diamanten onder zijn hoede gehad. Eén daarvan was Napoli-aanvaller Lang, aan wie hij mooie herinneringen bewaart. "Soms was de taxi al weg en was Noa er nog. Dan was ik nog op de club en reden we samen naar huis. Dan zette ik hem altijd af. Dan heb je gewoon een uur de tijd om muziek te luisteren en lekker over het leven te praten, terwijl hij een kind van veertien was. We hadden het dan over school, want ze hebben privé weinig tijd, dus klets je gewoon wat met elkaar."

'Een speler waar u nog veel hoofdpijn van hebt gehad'

Dat Lang zijn oude leermeester niet vergeten is, bewees hij afgelopen zomer. Vlak voordat Oranje O19 de EK-finale speelde tegen Spanje, stuurde de aanvaller een videoboodschap naar de ploeg van Van der Veen, op dat moment de bondscoach. "In die videoboodschap zei hij: Trainer, ik ben voor u een speler waar u nog veel hoofdpijn van hebt gehad. Dus ja, ik was altijd met hem bezig. Het was altijd om hem zo goed mogelijk erdoorheen te laten komen. En dat heeft hij wel gevoeld. Hij was gewoon anders. En dat was juist heel interessant. Natuurlijk was hij weleens vervelend, maar hij is echt een leuke jongen als je hem beter leert kennen. En hij is goed voor de mensen van wie hij houdt. Daar is hij echt goed voor."

Van der Veen zag sommige spelers al heel snel volwassen worden. Een goed voorbeeld is Matthijs de Ligt, die al op zijn zestiende doorbrak bij Ajax. "Hij heeft drie maanden in de O15 gespeeld en daarna hebben we hem doorgeschoven naar twee teams hoger. Hij was al heel volwassen in hoe hij voetbalde. Als persoon was hij natuurlijk nog in ontwikkeling, in de puberteit, maar als voetballer was hij al ver. We wisten toen al dat hij een centrale verdediger zou worden. We hebben hem toen op het middenveld gezet om zich op een natuurlijke manier verder te ontwikkelen, met minder ruimte om hem heen en het spel niet voor zich, met mensen achter en voor hem. Zo werd hij op een natuurlijke manier uitgedaagd, zonder dat wij dat hoefden te coachen. En je ziet het: hij heeft een aardige carrière achter de rug. Ik blijf al die jongens nog altijd volgen."

Matthijs De Ligt en Noa Lang samen in Oranje

'Als je investeert in de relatie, kom je dieper bij de speler binnen'

Het zijn juist dit soort ervaringen die laten zien waar Van der Veen voor staat als trainer: aandacht voor de mens achter de speler. "Als je investeert in de relatie, kom je dieper bij de speler binnen. Ze worden ontvankelijker voor kritiek en je kunt de groep beter begeleiden. In deze tijd is er veel data en analyses, maar dat zegt me niet altijd zoveel. Het gaat uiteindelijk om de connectie, het gevoel dat je samenwerkt."

Zo weet de 53-jarige trainer ook precies wanneer een speler meer aandacht nodig heeft. "Dat is gewoon wat ik voel vanbinnen. Ik luister dan gewoon naar mijn instinct. Dat is iets waar ik denk mee geboren ben. Het is iets van mijn talent dat ik heb meegekregen: dat ik empathisch vermogen heb."

Joeri Heerkens was zo'n speler die meer aandacht nodig had. Vlak voor het EK met Oranje O19 stak Van der Veen veel tijd in de talentvolle keeper, die op dat moment in een moeilijke periode zat. "Joeri had wat meer steun nodig. Hij had in Praag een strikte jeugdopleiding gehad en toen hij bij ons kwam was het een warm bad. We belden regelmatig en praatten over alles wat speelde. Zijn knuffel na de finale was intens, dat zijn momenten waar je als trainer echt blij van wordt. Daar doe ik het eigenlijk voor. Niet voor die beker, maar gewoon voor die relaties die je creëert met elkaar." Zijn goede prestaties op het EK leverden de negentienjarige Heerkens uiteindelijk een transfer naar Ajax op.

'Terecht dat hij speler van het toernooi en topscorer werd'

Maar niet iedereen heeft dezelfde steun nodig. Zo kwam Van der Veen erachter dat hij AZ-sensatie Kees Smit zijn eigen ding moet laten doen. "Kees is een heel ander type; daar praatte ik eigenlijk helemaal niet veel mee. Kees moet het gewoon naar zijn zin hebben, en daar zorgen we voor. Ik vroeg hem weleens of hij aanvoerder wilde zijn, maar dat hoefde van Kees niet zo. Nee trainer, laat mij maar lekker spelen, zei hij dan altijd."

De negentienjarige middenvelder blonk op het EK in Roemenië vrijwel iedere wedstrijd uit. Smit werd zowel topscorer als speler van het toernooi. "Eigenlijk heeft hij pas geweldig gepresteerd voor ons op het EK zelf. Daarvoor, tijdens onze laatste kwalificatieronde, was hij eerst ziek en bij de laatste wedstrijd geschorst. Dus zijn bijdrage toen was nog niet eens zo groot. Maar hoe hij het EK gespeeld heeft, was echt weergaloos. En terecht dat hij speler van het toernooi en topscorer werd."

Kees Smit na de EK-finale

'Als je een diepe connectie voelt, geven spelers meer op het veld'

In een eerder interview met VoetbalPrimeur, liet Van der Veen zich al uitgebreid uit over de rol die Givairo Read als aanvoerder op het EK heeft gehad. Hij kon de groep raken met zijn speeches en Van der Veen ziet een stormachtige ontwikkeling bij de rechtsback van Feyenoord. "Hij komt natuurlijk van Volendam en zit nu drie jaar bij Feyenoord. Het is geweldig. Maar het verbaast me niet."

Read kon afgelopen zomer ook mee met Jong Oranje naar het EK, maar koos ervoor om bij Oranje O19 voor zijn kansen te gaan. "Dat vond ik heel mooi. Dat was zo'n sterk signaal, ook naar de groep. Daarmee heeft hij ook al dingen gewonnen. Hij neemt heel volwassen beslissingen. Hij is altijd rustig, zonder te schreeuwen, gewoon kalm. Een natuurlijk leiderschap."

Van der Veen sluit af met een belangrijk principe. "Het draait om de relatie. Als je een diepe connectie voelt met elkaar, geven spelers meer op het veld. Ze durven risico's te nemen, fouten te maken, en presteren daardoor beter. Het is geweldig om dat te zien. Dat is waar ik het voor doe."