De hectische Ajax-jaren van Kroes: van grote shocks tot teleurstellende windows
Alex Kroes neemt binnenkort afscheid bij Ajax. Ruim twee jaar geleden waren de verwachtingen nog hoog toen hij werd voorgedragen in Amsterdam, maar zijn Ajax-periode is uiteindelijk tumultueus verlopen. VoetbalPrimeur loopt het tijdperk-Kroes stap voor stap met je door.
Augustus 2023: Kroes voorgedragen als nieuwe algemeen directeur bij Ajax
Na het vertrek van Marc Overmars was Kroes al in beeld als technisch directeur bij Ajax. Hij was zelfs mondeling akkoord met de club, die op aandringen van Edwin van der Sar uiteindelijk voor Klaas-Jan Huntelaar en Gerry Hamstra koos. Zo’n anderhalf jaar later wordt Kroes alsnog voorgedragen bij Ajax, als opvolger van uitgerekend diezelfde Van der Sar. De bestuurder zal een half jaar na zijn voordraging bij Ajax aan de slag gaan als algemeen directeur. Op dat moment loopt het non-concurrentiebeding in zijn AZ-contract namelijk af. “Ik ben zeer verheugd en bovendien trots dat de club mij voor deze functie heeft benaderd”, liet Kroes toentertijd weten.
November 2023: kiezelharde uithaal naar ‘meesteroplichter’ Mislintat
Twee maanden na zijn voordraging en in de periode dat Kroes nog niet bij Ajax aan de slag mocht, baart hij opzien. In het boek Ajax in crisis van Menno de Galan haalt de toekomstig algemeen directeur van Ajax namelijk kiezelhard uit naar Sven Mislintat, die niet veel eerder was ontslagen in Amsterdam. Kroes noemt Mislintat een 'meesteroplichter' en 'charmante zwendelaar' en verbaast zich openlijk over het spelersbeleid dat de Duitser voerde in de Johan Cruijff Arena. “Vier linksbacks?! Ik had de mensen een klap in hun nek gegeven als ik er als algemeen directeur weet van had gehad. Vier linkerverdedigers en geen enkele rechtsbuiten. Het is echt verschrikkelijk”, aldus Kroes. De harde teksten over Mislintat en met name zijn verbazing over de linksbacks, zullen Kroes uiteindelijk blijven achtervolgen.
Maart 2024: ‘Alex Kroes-dag’ bij Ajax
Op 15 maart was het na een halfjaar wachten eindelijk zo ver: na het uitzitten van het non-concurrentiebeding mocht hij zich voor het eerst melden op de burelen van Ajax. Dat was daags na de Conference League-afgang van de Amsterdammers bij Aston Villa (4-0), waarbij Kroes zelf ook aanwezig was. Door alle rampzalige gebeurtenissen in dat seizoen, keken veel Ajax-fans reikhalzend uit naar de eerste werkdag van Kroes, hopend op betere tijden. In Amsterdam werd op 15 maart dan ook gekscherend gesproken over ‘Alex Kroes-dag’. Kroes liet zich ook direct gelden: rondom zijn eerste werkdag werd duidelijk dat Ajax een grootschalige reorganisatie door zou gaan vieren.
Kroes voor het eerst op de tribune als directeur van Ajax, als de Amsterdammers op bezoek bij Sparta met 2-2 gelijkspelen.
Begin april 2024: gigantische schok, Ajax wil breken met Kroes
Twee weken na de eerste dag van Kroes staat Ajax in brand: de club maakt namelijk bekend dat Kroes is geschorst door de raad van commissarissen, met het voornemen om de samenwerking uiteindelijk definitief te beëindigen. Een week voor zijn benoeming in augustus, heeft Kroes ruim 17 duizend aandelen Ajax gekocht. Dat heeft alle schijn van handelen met voorkennis, wat verboden is. Het Kroes-nieuws zorgt voor een grote schokgolf bij alles en iedereen rondom Ajax: waar betere tijden na de aanstelling van Kroes eindelijk in het verschiet leken te liggen, staat de club meteen weer op zijn kop.
Eind april 2024: Kroes mag toch blijven, wel in een andere rol
Na drie onrustige weken is het hoge woord eruit: na zijn schorsing wordt Kroes tóch in genade aangenomen bij Ajax. In plaats van als algemeen directeur, keert Kroes terug als titulair technisch directeur, wat inhoudt dat Kroes minder bevoegdheden kreeg dan normaal als directeur. Vanaf zijn terugkeer gaat Kroes zich dus bezighouden met het spelersbeleid bij Ajax, in plaats van grotere plaatje. Uiteindelijk zou Menno Geelen zijn plek als algemeen directeur innemen. Kroes maakt bij zijn terugkeer ook de belofte dat hij alsnog vertrekt als het onderzoek van beurswaakhond Autoriteit Financiële Markten naar zijn vermeende handelen met voorkennis, een negatieve uitkomst zou hebben. Dat zou uiteindelijk niet gebeuren: Kroes komt er vanaf met een waarschuwing.
Mei 2024: Kroes en co. stellen Farioli aan
Na alle perikelen rondom hem pakt Kroes direct door. In zijn nieuwe rol stelt hij Francesco Farioli aan als nieuwe trainer. Ajax zocht naar een opvolger van interim-trainer John van ’t Schip, waarbij Erik ten Hag en Graham Potter aanvankelijk als topkandidaten golden. Zij bleken echter niet haalbaar, waarna Kroes doorschakelde naar Farioli. In Amsterdam tekent de Italiaanse coach voor drie jaar. En ondanks dat Farioli in zijn periode in de Johan Cruijff Arena ook de nodige kritiek over zich heen kreeg, is de rest geschiedenis.
Zomer 2024: Kroes beleeft teleurstellende eerste transferwindow met Ajax en is zelfkritisch
In zijn eerste zomer als td is de opdracht duidelijk voor Kroes: hij moet schoon schip zien te maken met alle geflopte Mislintat-aankopen, flink bezuinigen op onder andere salarissen én de selectie van Ajax weer competitief zien te maken. Een klus van jewelste, die Kroes niet helemaal weet te klaren. Hij weet geen enkele Mislintat-aankoop definitief te verkopen, terwijl de nodige spelers die in de etalage stonden en zelfs teruggezet waren naar Jong Ajax, gewoon in Amsterdam blijven. Daardoor kan Kroes qua inkomende transfers bijna niets uitgeven. Ajax geeft daardoor slechts twee miljoen euro uit aan Wout Weghorst, terwijl het Bertrand Traoré en Daby Klaassen transfervrij oppikt en Daniele Rugani huurt.
Op Deadline Day beleeft Kroes by far zijn grootste domper van de window. Hij weet Steven Bergwijn op het allerlaatste moment nog voor 21 miljoen euro aan Al Ittihad te verkopen, maar is te laat met het halen van een vervanger. Ajax bereikt wel een totaalakkoord over het huren van Kamaldeen Sulemana, maar de transfer wordt net buiten de deadline pas afgerond en is daardoor ongeldig verklaard. Na afloop van de window toont Kroes zich zelfkritisch. “Niet alles is gelukt. Voor mijn gevoel ben ik een aantal kleer gestruikeld. Bijvoorbeeld op het gebied van verkoop of verhuur. Hoe lang hou je vast aan verkopen en wanneer ga je over tot verhuren”, zei hij onder meer.
Januari 2025: eerste scheurtjes in huwelijk met Farioli
Ondanks de teleurstellende transferperiode kent Ajax een sterke eerste seizoenshelft. In januari staan de Amsterdammers verrassend tweede. Dat Feyenoord en PSV in een week tijd allebei worden verslagen, is het meest memorabele moment. Desondanks wordt in januari voor het grote publiek voor het eerst duidelijk dat er scheurtjes ontstaan in het huwelijk tussen Kroes en Farioli. Dat heeft alles te maken met de uitgaande transfer van Devyne Rensch en de komst van Youri Regeer. Farioli loopt niet bepaald warm voor een exit van Rensch, dan een van de sterkhouders bij Ajax. Kroes besluit de rechtsback door zijn aflopende contract echter toch voor vijf miljoen euro aan AS Roma te verkopen. De vervanger die Kroes aanvankelijk op het oog heeft: Regeer, die zowel als rechtsback als middenvelder uit de voeten kan.
Voorafgaand aan het Europa League-duel met RFS geeft Farioli een veelzeggend antwoord, als hij gevraagd wordt naar Regeer. “Hij is een goede middenvelder." De perikelen rondom Rensch en Regeer zorgen naar verluidt voor spanningen tussen Kroes en Farioli. Uiteindelijk krijgt de Italiaanse coach naast Regeer met Lucas Rosa alsnog een echte vervanger voor Rensch, die echter al snel niet van hetzelfde niveau blijkt. Daarnaast irriteert het Farioli ook dat het lang duurt voor Kroes een nieuwe linksbuiten naar Amsterdam haalt, ondanks dat de noodzaak daarvan al direct na de zomerwindow duidelijk was. Uiteindelijk komt Oliver Edvardsen in het slot van de winterse transferperiode naar Ajax, als blijkt dat Raúl Moro niet haalbaar is.
Winter 2025: Henderson-soap loopt met sisser af, vier aanwinsten en Mislintat-aanwinsten weg
Ondanks de hierboven genoemde transferperikelen, houdt Kroes een beter gevoel over aan de winterwindow dan de voorgaande zomerwindow. Het lukt hem om vier nieuwe spelers naar Ajax te halen, met Regeer, Edvardsen, Rosa en Matheus. Maar nog belangrijker is het behoud van Jordan Henderson. Laat in januari meldt AS Monaco zich plots concreet voor de aanvoerder van Ajax, die de overstap aanvankelijk wil maken. Het lukt Kroes echter om Henderson te overtuigen van een langer verblijf in Amsterdam, onder de voorwaarde dat hij zijn contract in de zomer kan laten ontbinden. Daarnaast weet Kroes met Diant Ramaj, Benjamin Tahirovic, Chuba Akpom, Sivert Mannsverk en Gaston Avila ook nog afscheid te nemen van vijf Mislintat-aanwinsten, van wie de eerste twee definitief vertrekken.
Ondanks een vermeende afscheidswissel tegen Galatasaray, weet Kroes Henderson uiteindelijk te behouden voor Ajax.
Mei 2025: Farioli laat contract verscheuren en vertrekt
Daags nadat Ajax definitief naast de landstitel grijpt, barst de bom: Farioli levert zijn contract in bij Kroes en vertrekt per direct. De technisch directeur neemt naar eigen zeggen met verrassing kennis van die beslissing. “Hij kijkt eerder naar de korte termijn en wil sneller dan ik kan. Hij zei op een gegeven moment: ‘Het kost me teveel energie weer van voor af aan te beginnen.’ Hij heeft het gevoel dat de uitdaging te groot is”, legt Kroes het vertrek van Farioli uit. Later blijkt dat de Italiaanse coach zou hebben aangedrongen op het binnenhalen van meer mentaal en fysiek volwassen spelers en op versterkingen in de begeleiding rondom het eerste elftal. Daar kon en wilde Kroes echter niet aan voldoen, waardoor een breuk onvermijdelijk was.
Daardoor staan Kroes en zijn collega’s plots voor dezelfde uitdaging als een jaar geleden: een nieuwe trainer aanstellen die Ajax terug kan helpen naar de top. “Het voelt alsof ik helemaal opnieuw moet beginnen. Alsof ik een jaar terug ben in de tijd. En toen lagen de verwachtingen lager”, zijn de veelzeggende woorden van de Ajax-directeur.
Mei 2025: Kroes stelt Heitinga aan
Twaalf dagen na het vertrek van Farioli, heeft Ajax zijn nieuwe trainer al binnen. Kroes stelt Heitinga aan als opvolger, geflankeerd door assistent-trainer Marcel Keizer. De komst van Heitinga zorgt voor gefronste wenkbrauwen bij de supporters van Ajax, die in de eerdere maanden van de oud-verdediger als Ajax-trainer niet bepaald fan van hem waren. Later wordt duidelijk dat Kroes specifiek een Nederlandse trainer wilde aantrekken om ‘interne en externe weerstand’ te voorkomen.
Zomerwindow 2025: vijftig miljoen euro uitgegeven, maar selectie uit balans
Opnieuw beleeft Kroes een hectische transferwindow, waar hij en Ajax ook opnieuw niet zonder kleerscheuren uit kwamen. De Amsterdammers zien basisspelers Jorrel Hato, Brian Brobbey en Jordan Henderson vertrekken en kregen vooral voor de twee eerstgenoemden grote geldbedragen. Daardoor kan Kroes tóch investeren, ook omdat hij weer de nodige Mislintat-aankopen weet te slijten. De technisch directeur trekt de portemonnee voor Oscar Gloukh, Raúl Moro, Ko Itakura en Kasper Dolberg, die allemaal voor bedragen van tussen de tien en vijftien miljoen naar de Johan Cruijff Arena komen.
Kroes haalt echter geen directe vervangers voor Henderson en Hato, wat tot grote onvrede leidt bij veel mensen rondom Ajax. Zeker de roep om een nieuwe nummer 6 was enorm in Amsterdam. Doordat Kroes echter de prioriteit geeft aan andere transfers, moet Heitinga het in het slot van de window doen met de van Liverpool gehuurde James McConnell. Dat komt Kroes op veel kritiek te staan, juist omdat eerder duidelijk werd dat hij een ervaren nummer 6 naar Amsterdam wil halen. Ik snap de kritiek. Als ik er op die manier naar zou kijken, zou ik misschien dezelfde kritiek hebben gehad”, reageert de directeur naderhand.
Oktober 2025: Kraakheldere Kroes verbindt eigen lot aan dat van Heitinga
Na enkele weken is de druk op Heitinga al torenhoog bij Ajax. Het loopt namelijk nog bepaald niet bij de club uit Amsterdam. Ajax is het lachertje van de Champions League en heeft in de Eredivisie ook al de nodige punten laten liggen. Kroes, wiens aankopen op dat moment ook nog niet renderen zoals vooraf werd verwacht en gehoopt, laat half oktober plotseling van zich horen in gesprek met Ajax Life. Hij doet een aantal opvallende uitspraken en zegt zich ‘volledig’ aan Heitinga te committeren. “Vorig jaar heb ik in een moeilijke fase tegen critici binnen Ajax over Farioli gezegd: ‘Als jullie hem willen ontslaan, ontsla mij dan als eerste.’ Zo sta ik er nu ook in”, is Kroes duidelijk, die ook stelt Heitinga op dat moment niet te willen ontslaan.
November 2025: Het doek valt, Kroes ontslaat Heitinga en stelt eigen positie ook ter beschikking
Precies drie weken na het interview van Kroes in Ajax Life, besluit hij toch in te grijpen. Na nog veel meer puntenverlies is de maat na de 0-3 thuisnederlaag tegen Galatasaray vol: Heitinga wordt op straat gezet. Kroes houdt ondertussen zijn woord, waardoor Ajax in hetzelfde persbericht bekendmaakt dat het ook op zoek kan naar een nieuwe technisch directeur. Kroes wilde eigenlijk meteen in het kielzog van Heitinga vertrekken, maar op uitdrukkelijk verzoek van de andere directieleden blijft Kroes nog tot Ajax een nieuwe technisch directeur heeft gevonden.
Kroes probeert in de dagen die volgen eerst nog Erik ten Hag, een goede bekende van hem, terug naar Ajax te halen. Dat lukt echter niet, waarna bij Ajax het besef komt dat er eerst een nieuwe technisch directeur aangesteld zal moeten worden, voordat de trainerszoektocht hervat kan worden. Daardoor is het nu een kwestie van tijd tot Kroes zijn kantoor écht leeg kan ruimen, na de twee roerige jaren die hij heeft meegemaakt bij zijn jeugdliefde.