Ajax dankt aanpassing voor winst: hoe Grim Spaanse counters onschadelijk maakte
Door een doelpunt van Oliver Edvardsen in de 89ste minuut wint Ajax met 2-1 van Villarreal CF. Hiermee houden de Amsterdammers mathematisch gezien zicht op overwintering in de Champions League. Trainer Fred Grim en zijn staf hebben het Villarreal van Marcelino goed geanalyseerd. VoetbalPrimeur duikt in de tactische details van deze overwinning.
Door Steven Minten
RMA
21:00
Morgen
VIL
Restverdediging aangepast op de Spanjaarden
Villarreal is een ploeg die graag op de counter loert. Wanneer zij de bal veroveren, stormen ze met veel snelle spelers richting het doel van de tegenstander. Ajax paste hier de aanval en opbouw op aan. Normaal gesproken zakt er regelmatig een speler uit naar de laatste linie om tijdens de opbouw een driemansverdediging te vormen. In deze wedstrijd zag je dat Youri Regeer dit de eerste dertig minuten constant in plaats van regelmatig deed, waarna Owen Wijndal deze taak overnam.
Voor deze driemansverdediging positioneerden zich twee controleurs, waardoor er een '3+2'-opbouw ontstond. Hiermee zorgde Ajax ervoor dat er bij balverlies genoeg spelers achter de bal stonden. We zagen dit een aantal keer in de praktijk, waarmee de counter van Villarreal onschadelijk werd gemaakt.
Afbeelding 1: De bal is al twee seconden verloren, maar de 3+2-opbouw valt hierin mooi op. Bron: Ziggo Sport
Afbeelding 2: Deze spelers zijn snel weer terug richting de eigen goal, waardoor de situatie onder controle is. Bron: Ziggo Sport.
Na ongeveer dertig minuten spelen nam Wijndal de positie van Regeer in de laatste linie over, waardoor Regeer een linie naar voren schoof. Waar Wijndal eerst vaak de buitenbaan voor zijn rekening nam en het spel breed hield, kwam Mika Godts daardoor als tweede nummer tien in de 'half-space' te spelen.
Godts is in aanvallend opzicht echter een stuk sterker in de één-tegen-één aan de buitenkant, dan wanneer hij creatief moet zijn in de kleine ruimte als tweede tien. Omdat Godts aanvallend meer brengt dan de linksback, werd de tactiek bijgeschaafd: met Wijndal gepositioneerd in de laatste linie, schoof Davy Klaassen een linie naar voren om als tweede tien in de half-space te spelen. Klaassen rendeert daar beter dan voor de defensie, en zo werd Godts weer in zijn kracht gezet aan de buitenkant.
Afbeelding 3: Wijndal in de buitenbaan en Godts in de half-space als tweede tien. Bron: Ziggo Sport
Afbeelding 4: Klaassen hoger in de half-space als tweede tien, Godts op de flank en Wijndal als derde centrale verdediger. Bron: Ziggo Sport
Door deze aanpassing in de restverdediging gaf Ajax in dit soort situaties weinig tot geen grote kansen weg.
Mondjesmaat gaat het drukzetten beter
Hoewel Ajax dit hele seizoen veel moeite heeft met drukzetten, waren er dinsdag lichtpuntjes te bespeuren. Een belangrijke nuance is wel dat een tegenstander met een betere opbouw waarschijnlijk makkelijker onder de druk uit had gespeeld.
Ajax wilde Villarreal bij doeltrappen hoog onder druk zetten en de bal naar verdediger Renato Veiga lokken (de linkerkant vanuit Spaans perspectief). Kasper Dolberg of Klaassen begon met drukzetten vanuit de passlijn naar een middenvelder, maar positioneerde zich dichter bij de rechter centrale verdediger van Villarreal. In de situatie hieronder nam Klaassen de andere middenvelder voor zijn rekening door kort te dekken. Jorthy Mokio stond gepositioneerd tussen de middenvelders van Villarreal om bij te kunnen springen, terwijl Oscar Gloukh op grote afstand van de rechtsback bleef om de bal die kant op te lokken.
Afbeelding 5: Dolberg zet druk op de keeper; duidelijk te zien is dat Ajax de bal richting de linkerkant van de Spanjaarden wil lokken. Bron: Ziggo Sport
Wanneer Dolberg druk zet, gaat de bal al snel richting Renato Veiga of back Sergi Cardona. Daarmee start het drukzetten van de Amsterdammers. Als de bal naar de centrale verdediger gaat, zet Klaassen druk vanuit de middenvelder; gaat de bal naar de back, dan komt Gloukh in actie.
Afbeelding 6: Gloukh heeft druk gezet op Cardona en de bal gaat richting Veiga. Klaassen komt nu weer in actie vanuit de passlijn naar de middenvelder. Bron: Ziggo Sport
Deze manier van pressen leidt geregeld tot lange ballen, maar er kleeft wel een groot nadeel aan: Ajax komt regelmatig in ondertal op het middenveld. De Spanjaarden wisten hier nauwelijks van te profiteren, maar tegen een ploeg die beter kan opbouwen, kan Ajax hier grote problemen mee krijgen. Mokio komt dan vaak in een situatie terecht waarin hij twee middenvelders tegelijk moet dekken.
Afbeelding 7: Mokio moet twee middenvelders dekken. Bron: Ziggo Sport
In bovenstaande situatie had Ajax geluk dat Veiga zich slecht voorbereidde op de situatie, waardoor de bal niet richting het middenveld kon.
Conclusie
Ajax kan mathematisch nog door in de Champions League, ook al is de kans niet groot dat de Amsterdammers de volgende ronde bereiken. Toch is het een knappe overwinning op de nummer drie van La Liga, met de kanttekening dat de Spanjaarden niet met hun sterkste elf begonnen. Er zijn positieve punten in het drukzetten terug te vinden, maar zeker tegen teams die sterker zijn in de opbouw, blijft Ajax kwetsbaar.