Voormalig Ajax-talent verovert Servië: 'Ben nooit een echte Ajax-speler geweest'

In VP's Avonturiers spreekt VoetbalPrimeur met een in Nederland bekende voetballer die buiten de landsgrenzen actief is. Hoe gaat het er in verschillende uithoeken van de wereld aan toe, zowel op voetballend als menselijk vlak? Het komt allemaal voorbij. Met in deze episode: Jay Enem. De 23-jarige spits groeide op bij Ajax en speelde vorig jaar nog bij de hekkensluiter van Cyprus. Dit seizoen maakte hij in de eerste seizoenshelft tien doelpunten in zeventien wedstrijden in Servië, waarna het grote Rode Ster Belgrado aanklopte voor zijn diensten. Enem werd concurrent van Marko Arnautovic en gaf een assist bij zijn Europa League-debuut tegen Lille OSC. Dit is zijn verhaal.

Enem neemt om een uurtje of drie 's middags zijn telefoon op vanuit zijn vertrouwde stek in Belgrado. Een week eerder is hij gekroond tot bekerwinnaar in Servië. Op de vraag of hij het bekerfeest goed heeft kunnen vieren, blijft de talentvolle spits rustig. "Ik was niet heel laat thuis. De mensen zijn het hier gewend. Dit is de zesde keer op rij dat ze de dubbel pakken." In de finale tegen Vojvodina benut Enem een penalty in de strafschoppenserie, waarna Rode Ster Belgrado de dubbel mee naar huis neemt.

Pas sinds de winter is Enem actief voor Rode Ster. In de eerste helft van dit seizoen speelt hij zijn wedstrijden bij OFK Belgrado, de derde club van de Servische hoofdstad. Bij OFK scoort Enem tien doelpunten in zeventien wedstrijden. Al snel richt Rode Ster de ogen op de jonge spits en nemen ze hem op 19 januari van dit jaar over, middels een huurovereenkomst met optie tot koop.

De jonge jaren

Toch had zijn leven er volgens hem ook compleet anders uit kunnen zien. "Ik heb vroeger American football gespeeld", vertelt hij lachend. "Ik ben gestopt toen ik elf was ofzo. Ik deed het tijdens het voetbal, tot ik wat hoger ging voetballen. Ik had er de bouw voor en was er ook echt heel goed in. Soms denk ik dat ik beter was in dat, dan in voetbal."

Wanneer Enem dertien is, komt hij na een jaar AZ bij Ajax terecht. "Ik ben nooit een typische Ajax-speler geweest", beweert de inmiddels 1.95 meter lange spits. Toch valt hij op in een heleboel YouTube-fragmenten op de clubkanalen van Ajax. 'Dubbelslag Jay Enem', luidt onder meer een van de video's met zijn highlights tegen PEC Zwolle O18.

Als topschutter van De Toekomst, mag hij op zijn verjaardag - 11 maart 2022 - zijn debuut in het betaald voetbal maken. "Maar het voelde niet écht speciaal", vertelt hij over de teleurstellende minuten in de slotfase tegen FC Dordrecht (3-3). De zomer erna wordt hij bij de eerste selectie van de Amsterdammers gehaald. "Ik scoorde zelfs nog een goal." De club is van plan hem het seizoen erop aan te laten sluiten bij Jong Ajax. Op dat moment is hij de enige speler zonder contract bij de selectie.

Venezia FC: het eerste avontuur

Enem besluit zijn heil ergens anders te zoeken. Op 19-jarige leeftijd vertrekt hij naar het Italiaanse Venetië. Bij Venezia FC begint de spits in de Onder 19, een half jaar later mag hij vlak na de winterstop zijn debuut maken in het Italiaanse voetbal. "Dat voelde wél echt als een debuut", refereert hij aan zijn Jong Ajax-minuten. "Omdat het niet alleen werd gegund, maar het was ook nog een wedstrijd waarin we achter stonden." Als lange spits krijgt hij het vertrouwen om verandering aan te brengen. De speler waarvoor hij in het veld komt? Oud-Ajacied Dennis Johnsen.

Het betekent echter geen ware doorbraak bij de club uit de Serie B. "Een week later moest ik naar kantoor komen. Toen werd mij verteld: 'Je wordt verhuurd aan Vis Pesaro'", een club uit de Serie C. Een verbaasde Enem, een half jaar eerder nog spelende voor topclub Ajax, kan zijn oren niet geloven. "Maar wat kan je eraan doen?", geeft hij zich toe aan zijn lot.

En dus wordt Vis Pesaro dal 1898 zijn nieuwe club. Het is een ongelukkige periode voor de Nederlander, waarbij hij uiteindelijk in zeven wedstrijden mag opdraven. Bij terugkomst in Venetië krijgt hij in de zomer van 2023 weinig perspectief om in het seizoen erop te gaan slagen in Stadio Pier Luigi Penzo. Enem wordt opnieuw uitgeleend, dit keer aan het Cypriotische Ethnikos Achna. De club staat bepaald niet bovenaan het wensenlijstje van de jonge spits, maar hij weet vooral één ding zeker: hij moet spelen.

"Ik was twintig. Dan kom je op een leeftijd dat je betaald voetbal moet spelen. Ik hoopte dat alles zou veranderen en zag dat jaar bij Ethnikos een beetje als een sacrifice." In plaats van een nieuwe start, volgt een bizarre periode. Na een fysieke achterstand en een voetblessure, keert Enem terug naar Venetië om te revalideren. Daar wacht opnieuw slecht nieuws. "Toen ik daar aankwam, werd mij verteld dat ze een transferban hadden én dat ze geen spelers terug konden halen." Enem staat officieel nog steeds onder contract in Cyprus, waardoor hij in Venetië lastig aan een appartement kan komen. "Ik zat bijna twee maanden in een hotel", vertelt hij. "En dan train je ook niet… dat was wel lastig."

Unieke, nieuwe kans op Cyprus

Na zijn 21e verjaardag in maart, traint hij vanaf april mee met het tweede elftal van Venezia. Maar wedstrijden spelen lijkt verder weg dan ooit. Toch volgt een onverwachte, nieuwe kans. Tijdens een oefenduel bij Ethnikos, speelde Enem tegen Omonia 29 Maiou, een andere club op Cyprus. Daarin speelt hij een hele goede wedstrijd en heeft de club zijn naam onthouden. "Het was voor mij echt een blessing dat ik die oefenwedstrijd tegen ze speelde." Omonia promoveert nog hetzelfde seizoen naar het hoogste niveau. 

Bij Omonia krijgt Enem voor het eerst het vertrouwen waar hij jarenlang naar zoekt. "Ik had gewoon echt het gevoel dat ik die kans zou krijgen. Ik kreeg ook het gevoel dat Hij die kans voor mij zou creëren", vertelt Enem over zijn vertrouwen in God.

Eindelijk voelt hij zich weer voetballer. "Het was zo moeilijk de afgelopen jaren, maar toch had ik het geloof dat die kans komt. Ik heb er ook hard voor gewerkt. Toen kwam het en voelde ik echt van: dit is een begin." Hoewel Omonia roemloos onderaan eindigt met veertien punten, speelt hij zich in 25 wedstrijden wel in de kijker. "Ik zou zeggen dat de bovenkant mee kan spelen in de Eredivisie. De onderkant is wel KKD-niveau, dus daar zit wel een heel groot verschil in." Toch toont een Servische club al enige tijd interesse.

Servië klopt op de deur

Tijdens zijn periode op Cyprus, meldt OFK Beograd zich al meerdere keren bij zijn zaakwaarnemers. "De afgelopen jaren miste ik dat gevoel van vertrouwen", zegt Enem. "Dat is wat ik zocht." In Servië krijgt hij het idee dat hij echt kan groeien. "Ik wilde naar een team dat aanvallend voetbal speelt en kans geeft aan jonge spelers. Als ik dat zou krijgen, zou het goedkomen. Daar had ik wel echt vertrouwen in." Dat vertrouwen blijkt terecht, met de vele doelpunten als gevolg.

Op 19 januari van dit jaar tekent een 22-jarige Enem een huurovereenkomst met optie tot koop bij de grootste club uit Servië. "Ik denk dat Rode Ster los staat van elke andere club. Overal waar je gaat hebben mensen respect voor Rode Ster. Ook als we uit spelen is bijna iedereen Rode Ster-supporter." In Servië merkt hij iets wat hij de afgelopen jaren heeft gemist. "Ik voel veel waardering. Het voelt niet alsof ik super speciaal wordt behandeld ofzo, maar het helpt me wel echt."

In Servië moet hij concurreren met een wel heel bekende naam: Marko Arnautovic, de oud-spits van onder meer FC Twente, Internazionale en West Ham United. En niet te vergeten: 128 interlands voor Oostenrijk, waarin hij 45 keer scoorde. "Ik zie het niet echt als een concurrentiestrijd", blijft Enem er nuchter onder. "Ik weet dat hij de grote man is hier, maar zie hem vooral als iemand waar ik veel van kan leren." 

Grote naam bij Rode Ster

Enem beseft tegelijkertijd hoe snel zijn carrière ineens is veranderd. Nog geen jaar geleden speelde hij in de anonimiteit op Cyprus, en op 19 februari van dit jaar maakt hij zijn Europa League-debuut tegen Lille OSC. "We wonnen van Lille (0-1) en ik gaf een assist. Dan sta je daar en denk je wel: dit gaat allemaal heel snel."

Ook de meest beladen derby van Servië, die tussen Rode Ster en Partizan uit Belgrado, maakt veel indruk. "Dat is wel heel heftig. Het leeft bij de hele club en de hele stad. Het zijn de twee grootste clubs van Servië, ze hebben ook al heel lang een rivaliteit. Dan maak je dingen mee die je niet in Nederland meemaakt. Als je daar een beker gooit op het veld wordt de wedstrijd afgelast. Hier gooien ze bommen naar spelers die corners nemen, breken ze stoelen af en gooien die naar het veld, of er is vuur in de tribune. Er wordt gewoon doorgespeeld", zegt Enem lachend.

Een definitieve overgang naar Rode Ster lijkt nog slechts een formaliteit. "Ik zou zeggen dat de kans groot is dat ik blijf", durft Enem te stellen. "We zijn ook al bezig met volgend seizoen." En daarna? Dat geeft de spits uit handen. "Als dat het plan van God is, dan is dat het plan van God." Tijdens het gesprek deelt Enem een leuk nieuwtje: "Ik ga vanavond naar awards." Enem is in Servië beloond voor zijn sterke seizoen. Hij krijgt een plek in het Mozzart Bet Super League Team van het Seizoen en werd uitgeroepen tot beste spits van de competitie.

Dromen van interlands

Enem is half Nigeriaans, half Nederlands. "Ik wil uiteindelijk international worden. Ik ben er op dit moment niet heel veel mee bezig, omdat ik nog wel echt stappen te zetten heb. Het is allemaal ook heel snel gegaan. Ik ben vooral bezig met nog één of twee van zulke jaren. Dan zijn zulke dingen wel echt realistisch voor mij denk ik. Uiteindelijk is het wel mijn doel."