FIFA betaalt Russische clubs, riskeert straf: 'Vorm van georganiseerde misdaad'

FIFA heeft de sanctiewetten overtreden met betalingen aan Russische clubs tijdens het vorige WK in Qatar. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money. De wereldvoetbalbond riskeert hiermee strafvervolging.

Clubs krijgen van de FIFA een vergoeding voor het vrijgeven van hun spelers voor het WK. Follow the Money dook in de financiële verslaglegging van de bond en vond betalingen aan Russische clubs die vrijwel allemaal banden bleken te hebben met personen of bedrijven die sancties kregen opgelegd. Ook na het WK 2026 ligt alweer geld klaar voor de Russen.

Daarmee is de FIFA in overtreding, omdat er sinds de inval in Oekraïne sancties zijn opgelegd aan Rusland. De wereldvoetbalbond valt onder de Amerikaanse sanctiewetgeving vanwege het WK in de Verenigde Staten, maar ook door sponsordeals, en omdat het kantoor houdt in Trump Tower in New York en in Miami. Daarnaast is de Europese wetgeving van toepassing, aangezien het hoofdkantoor in het Zwitserse Zürich is gevestigd.

Desondanks ontvingen Zenit Sint-Petersburg, Dinamo Moskou, CSKA Moskou, Rubin Kazan en Lokomotiv Moskou samen een bedrag van ruim één miljoen euro. Alleen de betaling aan Krasnodar druist niet tegen de sancties in. Door hun eigenaars of sponsoren staan de andere clubs wel op de internationale sanctielijst. De Zwitserse sanctie-autoriteit SECO stelt tegenover Follow the Money dat dergelijke betalingen illegaal zijn, terwijl de Amerikaanse sanctie-autoriteit en de FIFA niet wilden reageren.

Het is niet de enige misstap. Zo ontvangt Rusland nog altijd de vaste, jaarlijkse bijdrage die de FIFA betaalt aan voetbalbonden. Ook in een zaak tussen West Ham United en CSKA Moskou overtrad de FIFA de regels. De clubs hadden een geschil over een betaling voor Nikola Vlasic waaraan de Engelsen niet meer wilden voldoen, nadat de Russische club en de ontvangende bank op de sanctielijst waren geplaatst. De FIFA oefende echter 'dwang' uit op West Ham en steunde de 'proactieve oplossingen' van CSKA Moskou, dat meerdere constructies bedacht om de sancties te omzeilen. Het Hof van Arbitrage voor Sport zette daar een streep door en oordeelde dat die betaalopties neerkwamen op ‘een ongeoorloofde poging tot sanctie-omzeiling’.

Advocaat en Ruslandkenner Heleen Over de Linden vindt dat FIFA zich gedraagt alsof het boven de wet staat. "Het schenden van sancties is een vorm van internationaal georganiseerde misdaad en kan worden bestraft met een gevangenisstraf tot wel zes jaar."